ገለ መመንጨዊ ሓይሊ ኒዩክለራዊ ሓይሊ መዝሓሊ ግምብ ዘይብሎም ስለምንታይ እዮም?

 

 

 

I.ኣገባብ ምዝሓል ኣድላይነት መዝሓሊ ግምብታት ይውስን።

 

ናይ ሓደ ኒዩክለራዊ መመንጨዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ቀንዲ መዝሓሊ ዝጠልቦ፡ ካብ ተርባይናት ስቲም ዝመጽእ ብኽነት ሙቐት ናይቲ ዝወጽእ ስቲም ምፍሳስ እዩ። ስርዓታት መዝሓሊ ኣብ ሰለስተ ዓይነት ይምደቡ፤ሓደ ግዜ-ብዝሑል ኣቢሉ።, ዕጹው-ሉፕ ዳግማይ ምዝውዋር ምዝሓል፣ እናኣየር ምዝሓል. መዝሓሊ ግምብታት ኣብ ዕጹው-ሉፕ ዳግማይ ዝዘውር መዝሓሊ ስርዓታት ጥራይ እዮም ዝጥቀሙ።

 

 

 

2.ዕጹው-ሉፕ ሪሰርኪዩቲንግ መዝሓሊ (መዝሓሊ ግምብታት የድሊ)

 

ብውሱን ጸጋታት ማይ ዝተገደቡ ናይ ውሽጢ ሃገር መመንጨዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክ፡ ነቲ...ዝዘውር ማይ + መዝሓሊ ግምቢሞድ። ዝዘውር ማይ ኣብ ኮንደንስራት ዋዒ ይምጥጥ እሞ ድሕሪኡ ናብ መዝሓሊ ግምብታት ይውሕዝ እሞ ብተንፋስ ኣቢሉ ዋዒ ንምብታንን ሙቐት ንምንካይን ይውሕዝ፣ ቅድሚ ዳግማይ ንጥቕሚ ምምላስ፣ በዚ ድማ ብኽነት ማይ ይውገድ። ፕሮጀክትታት ውሽጣዊ ኒዩክለራዊ ሓይሊ (ንኣብነት፡ ገለ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከቡ መመንጨዊ ኒዩክለራዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኣብ ኤውሮጳን ኣመሪካን) ከም መደበኛ ቅርጺ ብመዝሓሊ ግምብታት ክዕጠቑ ኣለዎም።

 

3.ስርዓት መዝሓሊ ኣየር (ባህላዊ መዝሓሊ ግምብታት ኣየድልን)

 

ገለ ኣብ ደረቕ ዞባታት ዝርከባ መደበራት ሓይሊ ኤሌክትሪክ ቀጥታዊ ወይ ዘይቀጥታዊ ምዝሓል ኣየር ይኽተላ፣ ኣብዚ ምብታን ሙቐት ኣብ መንጎ ኣየርን መሳርሒታት ምልውዋጥ ሙቐትን ብቐጥታ ወይ ብተዘዋዋሪ ርክብ ይፍጸም። እዚ ኣገባብ እዚ ዝኾነ ናይ ምትናን ክሳራ ዘጠቓልልን ናይ ምዝሓል ግምብታት ዘየድልዮን ኮይኑ፡ ትሑት ናይ ሙቐት ምልውዋጥ ብቕዓት ዘለዎን ዝዓበየ ናይ ሙቐት ምልውዋጥ ቦታታትን ዝለዓለ ናይ ፋን ጸዓት ሃልኪን ዘድልዮ እዩ።

.

II. ቁልፊ ጽልዋ ጂኦግራፍያውን ምንጪ ማይን ኩነታት

 

1.ብልጫታት ገማግም ባሕሪ/ሩባ-ተቐራረብቲ ቦታታት

 

ብዙሕ ማይ ባሕርን ማይ ሩባን ነቲ ናይ ሓደ ግዜ-ምእታውን ምፍሳስን ማይ ብመዝሓሊ ኣቢሉ ከማልእ ይኽእል እዩ፣ እዚ ድማ ኣድላይነት መዝሓሊ ግምብታት የወግድ። ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ኩለን ኣብ ቻይና ዝሰርሓ መመንጨዊ ሓይሊ ኒዩክለር ኣብ ገማግም ባሕሪ ስለዘለዋ፡ ብሓፈሻ መዝሓሊ ግምብታት ኣይተተኽለን።

 

2.ደረት ውሽጣዊ/ማይ-ዋሕዲ ዘለዎም ከባቢታት

 

ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከባ ዞባታት ጽኑዕ ቀረብ ማይ የጋጥመን። ሓንሳብ-ዝሓልፈሉ ግዜ ብደንቢ ምክልኻል ከባቢን ደረት መጠን ማይን ይድረት፣ እዚ ድማ ዕጹው-ሉፕ ዳግመ ምዝውዋር ምዝሓል ግዴታዊ ምርጫ ይገብሮ፣ በዚ ኸኣ መዝሓሊ ግምብታት መደበኛ ባእታ ይኾኑ። ንኣብነት ኣብ ኣመሪካን ፈረንሳን ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከባ መመንጨዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኒዩክለር ኩለን ዓበይቲ ሃይፐርቦሎይድ መዝሓሊ ግምብታት ዝተዓጠቓ እየን።

.

 

 

III. ፍልልያት ዓይነታት ርያክተርን መዝሓሊታትን

 

ዲዛይናት ስርዓተ መዝሓሊ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ርያክተራት ይፈላለዩ፣ ገለ ዓይነታት ርያክተር ድማ ብባህሪ ባህላዊ መዝሓሊ ግምብታት ኣየድልዮምን እዩ።

 

ዓይነት ሪኣክተር	መዝሓሊ	ናይ ምዝሓል ባህርያት	መዝሓሊ ግምቢ ዘድልዮ
ጸቕጢ ዘለዎ ማይ ሪኣክተር (PWR)	ልዑል-ጸቕጢ ዘለዎ ማይ	ቀዳማይን ካልኣይን ሉፕ ይፈላለዩ፤ እቲ ካልኣዊ ሉፕ ምዝሓል ናይ ምውጻእ ስቲም የድልዮ	ንሓንሳብ-ብዝሑል ኣቢሎም ንዝጥቀሙ ናይ ገማግም ባሕሪ ተኽልታት ኣየድልን፤ ንዝተዓጽወ-ሉፕ ምዝሓል ንዝጥቀሙ ውሽጣዊ ተኽልታት ዘድሊ
ረኣክተር ዝፈልሐ ማይ (BWR)	ማይ	እቲ መዝሓሊ ብቐጥታ ይፈልሕ እሞ ስቲም ይፈጥር፤ ናይ ምውጻእ ስቲም ምጽባብ የድሊ	ንሓንሳብ-ብዝሑል ኣቢሎም ንዝጥቀሙ ናይ ገማግም ባሕሪ ተኽልታት ኣየድልን፤ ንዝተዓጽወ-ሉፕ ምዝሓል ንዝጥቀሙ ውሽጣዊ ተኽልታት ዘድሊ
ሶድየም-ዝዝሕል ቅልጡፍ ርያክተር	ፈሳሲ ሶድየም	ፈሳሲ ብረት ልዑል ብቕዓት ምልውዋጥ ሙቐት የቕርብ፤ ዝኾነ ናይ ምትናን ምዝሓል ኣየድልን።	ብሓፈሻ ባህላዊ መዝሓሊ ግምብታት ኣየድልን እዩ።
ልዑል-ሙቐት ዘለዎ ጋዝ-ዝሑል ሪኣክተር	ሄልየም	ምዝሓል ጋዝ ምስ ምብታን ሙቐት ብመቐያየሪ ሙቐት	ባህላዊ መዝሓሊ ግምብታት ኣየድልን።
ቶርየም-መሰረት ዝገበረ ዝፈሰሰ ጨው ሪኣክተር	ዝፈሰሰ ጨው	ዝፈሰሰ ጨው ምዝሓል፤ እቲ ዲዛይን ዲዛይን ንሙቐት ምብታን ማይ ምትናን ኣየድልዮን እዩ።	ባህላዊ መዝሓሊ ግምብታት ኣየድልን።

 

 

 

 

IV.ንግዲ-off ኣብ መንጎ ሓለዋ ከባብን ቁጠባዊ ረቛሒታትን

 

1.ምኽባር ከባቢ

ሓንሳብ-ብዝሑል ኣቢሉ ንሙቐት ማይ ምፍሳስን ብከላ ሙቐትን ዝምልከት ከባብያዊ ደረጃታት ከማልእ ኣለዎ። ገማግም ባሕሪ ሰፊሕ ዓቕሚ ማይ ስለዘለዎም፡ ንናይ ምኽባር ረቛሒታት ንምምላእ ቀሊል ይገብሮ። ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝተዓጽወ-ሉፕ ዳግመ ምዝውዋር መዝሓሊ ንፍሰት ሙቐት ብመንገዲ መዝሓሊ ግምብታት ንከባብያዊ ደንብታት ንምኽባር ይቆጻጸሮ።

 

 

2.ቁጠባ

ሓንሳብ-ብዝሑልነት ትሑት ካፒታል ወጻኢታት ህንጸትን ወጻኢታት ስርሒትን ዘለዎ ኮይኑ ግን ንደረት ምንጪ ማይ ዝግዛእ እዩ። ዕጹው-ሉፕ ዳግመ ምዝውዋር ምዝሓል ምህናጽ መዝሓሊ ግምብታት የድሊ፣ እዚ ድማ ልዑል ካፒታል ወፍሪ ዘጠቓልል ኮይኑ ግን ንማይ-ሕጽረት ዘለዎ ከባቢታት ዝምችእ እዩ። ስርዓታት መዝሓሊ ኣየር ማይ-ዝቑጥቡ ኮይኖም ግን ልዑል ጸዓት ፋን ይውድኡ፣ እዚ ድማ ዝለዓለ ናይ ነዊሕ-ግዜ ወጻኢታት ስርሒት የስዕብ።

                                                

ፍሉያት ስናርዮታትን ዲዛይን ምምሕያሽን።

 

1.መተካእታታት ኒዩክለራዊ ሓይሊ (መራኽብ/ሳብማሪናት)

ብሰንኪ ውሱን ቦታ፡ ውሱን ስርዓታት መዝሓሊ (ንኣብነት፡ ማይ ባሕሪ ሓንሳብ-ብዝዝሕል ምስ ልዑል-ብቕዓት ዘለዎም ዋዒ መቐያየሪታት ተደሚሩ) ይቕበሉ፡ መዝሓሊ ግምብታት ኣይተተኽለን።

 

2.ንኣሽቱ ሞዱላር ርያክተራት (SMR)

ገለ ዲዛይናት ዝተዋሃሃደ መዝሓሊ ወይ ኣየር ምዝሓል ይቕበሉ፣ እዚ ድማ ነቲ ስርዓት የቃልሎን ዓበይቲ መዝሓሊ ግምብታት ከምዘየድልዮም ይገብርን።

 

ኣብ መደምደምታ፡ ሓደ መመንጨዊ ሓይሊ ኒዩክለር ብመዝሓሊ ግምብታት ዝተዓጠቐ ድዩ ኣይኮነን፡ ኣብ ኣገባብ ምዝሓል፡ ጂኦግራፍያዊ ኩነታት፡ ዲዛይን ርያክተርን ቁጠባዊ ረቛሒታትን ዝተመርኮሰ ኩለመዳያዊ ውሳነ እዩ። ገማግም ባሕሪ ሓንሳብ-ብመንገዲ መዝሓሊ ስርዓታት፣ ፍሉያት ዓይነታት ርያክተራት (ንኣብነት፣ ብሶድየም-ዝዝሓሉ ቅልጡፋት ርያክተራት፣ ልዑል-ሙቐት ዘለዎም ጋዝ-ዝዝሓሉ ርያክተራት)፣ ከምኡ’ውን ስርዓታት መዝሓሊ ኣየር ባህላዊ መዝሓሊ ግምብታት ኣየድልዮምን፣ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝተዓጽዉ-ሉፕ ዳግማይ ዝዘውሩ ስርዓታት መዝሓሊ ድማ ብመዝሓሊ ግምብታት ክዕጠቑ ኣለዎም። ምስ ምስፍሕፋሕ ኒዩክለራዊ ሓይሊ ናብ ውሽጣዊን ማይን-ሕጽረት ዘለዎ ከባቢታት፡ ኣተገባብራ መዝሓሊ ግምብታት ዝያዳ ሰፊሕ ክኸውን እዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ቴክኖሎጂታት መዝሓሊ ኣየርን ሓደስቲ ዓይነታት ርያክተራትን እውን ንብዙሕነት ምዕባለ ስርዓተ መዝሓሊ ይድርኹ ኣለዉ።